ERDEMLİ DEVLET MANİFESTOSU- 9
(Nahl- 90. Ayet Tefsiri ve Farabi'nin El-Medînetü'l-Fazıla İdeali Üzerine
Sivil Bir İnşa Modeli)
DOKUZUNCU BÖLÜM
İşte sivil alanda tıkanıklığı açacak, Nahl- 90'ı hayata indirecek o pratik reçete:
1. Kavramsal İade-i İtibar: "Dindarlık" Tanımını Güncellemek
İlk sivil hamle, kelimelerin üzerindeki tozu üflemektir. Toplumun zihnindeki "dindar" şablonunu ritüel merkezli olmaktan çıkarıp, ahlak ve erdem
merkezli bir tanıma kavuşturmak zorundayız. Yani gerçek Müslüman olmak zorundayız.
• Sivil Aksiyon: Yazılarımızda, konferanslarımızda ve sivil akademi çalışmalarda şu sarsıcı ayrımı netleştirmeliyiz: Din ritüel değil Allah’ın emridir.
• Namaz kılan, oruç tutan ama ticarette hile yapan, liyakat gözetmeyen bir insanın "dindarlığı" Ehl-i Sünnet’in ameli ahlak çizgisine göre kusurludur.
• "Erdemli İnsan ya da Ehli İman" kavramını, fıkhi şekilciliğin önüne bir "ön şart" ve "nihaî hedef" olarak koymalıyız. Din eğitimini basit eğitimden kurtarıp, karakter inşasına (Tehzîb-i Ahlâk) tahsis edecek sivil müfredatlar üretmeliyiz.
2. "Mikro-Alan" Stratejisi: Erdem Zincirleri Kurmak
Sistem, müfredat eliyle devasa bir mekanizma işletiyor olabilir. Devletin eğitim çarkını bugünden yarına değiştiremeyiz ama "küçük halkalar" kurabiliriz. Bizim de üzerinde çalıştığımız o "Erdem Zinciri" fikri tam burada devreye giriyor.
• Sivil Aksiyon: İlahiyatların ya da genel müfredatın gettolaşmasını kırmanın yolu, sivil alanda "Disiplinlerarası Erdem Atölyeleri" kurmaktır.
• Fen bilimi, hukuk, iktisat veya mühendislik okuyan üniversite gençlerini sivil platformlarda bir araya getirmeliyiz. Onlara fıkıh usulü ile modern hukuku, Nahl- 90’daki "Adalet" kavramı ile makro-ekonomik bölüşüm adaletini birlikte tartışacakları hibrit zeminler sunmalıyız. Diyanet bunu Cuma hutbelerinin dışında yeni zeminlere taşımalıdır.
• Yarının hâkimi olacak genç, adalet kavramını sadece seküler kanun maddesi olarak görmemeli; o kürsüye oturduğunda Nahl- 90’ın muhatabı olduğunu bilmeli. Bunu devletin okulu yapmıyorsa, sivil vakıflar ve entelektüel meclisler "karakter okulları" eliyle yapmalıdır.
3. "İhsan"ı Kurumsallaştırmak: Sosyal Akrabalık Ağları
Modern hayatın insanı yalnızlaştıran, "İki Gelir Tuzağı" ile akrabalık bağlarını koparan yapısına karşı sivil, esnek ve modern dayanışma ağları öngörmeliyiz. Ayetteki "yakınlara yardım" emrini, sadece kan bağına indirgemeden, "sosyal yakınlık/gönül yakınlığı" üzerinden yeniden tanımlamalıyız.
• Sivil Aksiyon: Sivil toplum kuruluşları ve entelektüel çevreler eliyle "mahalle bazlı" ya da "meslek bazlı" mikro dayanışma sandıkları, zaman bankaları ve mentörlük ağları kurulabilir. Yardım kurumları bir nebze bunu yapıyor ama sadece yardım sandığı görüntüsü ile manevi yükseliş pek mümkün olmayacaktır. Yardım kurumlarının arkası manevi anlamı olan yapı ile donatılmalıdır.
• Akrabasına veya komşusuna vakit ayıramayan modern insana, sivil ağlar üzerinden organize, şeffaf ve vicdanını rahatlatacak, onu sistemin bencilliğinden çekip çıkaracak "gönüllü iyilik (ihsan) adaları" inşa etmeliyiz.
Reçetenin Özeti: İçeriden Dışarıya İnşa
|
Adım |
Kurumsal Tıkanıklık |
Sivil Reçete (Erdemli İnsan Modeli) |
|
1. Teşhis |
Müfredatın dini "kültürel ritüele" indirgemesi. |
Kavramsal Devrim: Dindarlığı ahlak, liyakat ve dürüstlükle eşitlemek. |
|
2. Yöntem |
Genel okullar ile dini okulların yarılması. |
Disiplinlerarası Atölyeler: Teknik bilgi ile Ehl-i Sünnet ahlakını birleştiren sivil karakter okulları. |
|
3. Pratik |
Modern ekonomik sistemin bencilleştirmesi. |
Erdem Zinciri: Mikro dayanışma ağları ve sivil ihsan alanları kurarak sokağı dönüştürmek. |
Sonuç olarak;
Bizim Erdemli İnsan Modeli çalışmamızda ortaya koyduğumuz felsefe, yukarıdan aşağıya (devletten topluma) bir mucize beklemek yerine, aşağıdan yukarıya (bireyden ve sivil halkalardan topluma) doğru giden bir damar açıyor. Sistem neyi dikte ederse etsin; selim bir fıtratla, doğru bir Ehl-i Sünnet usulüyle harmanlanmış sivil bir ahlak hareketi, o hutbedeki ayetin ruhunu yeniden sokağa indirebilir.
Ahmet TÜRKAN-HABERNAME
Devam edecek